ŚWIADEK

Świadek ma obowiązek stawić się po prawidłowym wezwaniu i zeznawać zgodnie z prawdą, chyba że prawo pozwala na odmowę. Główne prawa obejmują:

• Odmowę zeznań w okolicznościach określonych w art. 119 i odmowę odpowiedzi na pytania, które mogłyby obciążyć świadka lub krewnych wskazanych w art. 121 ust. 1 kodeksu postępowania karnego. Nie istnieje bezwarunkowe prawo każdego świadka do odmowy wszelkich zeznań.
• Udział w przesłuchaniu z adwokatem i konsultowanie się z nim na podstawie art. 122 ust. 2. Nieobecność adwokata bez ważnej przyczyny nie uniemożliwia przesłuchania.
• Korzystanie z posiadanych notatek dotyczących liczb, dat i innych informacji istotnych dla zeznań; rekompensatę za utracony dzień pracy i zwrot wydatków; a także żądanie uchylenia czynności naruszających prawa i uzasadnione interesy świadka na podstawie art. 122 ust. 1.
• Przesłuchanie w miejscu pobytu świadka, jeśli choroba lub niepełnosprawność uniemożliwia stawiennictwo, na podstawie art. 120 ust. 2. Przesłuchanie w drodze pomocy sądowej lub połączenia wideo nie jest bezwarunkową opcją zależną wyłącznie od wyboru świadka.
• Zastosowanie środków ochrony przy wystarczających podstawach stwierdzenia rzeczywistego zagrożenia, na wniosek lub za zgodą świadka, na podstawie art. 123; oraz korzystanie z ustawowych środków zaskarżenia środków dotyczących świadka.

O pomoc prawną można zwrócić się od chwili otrzymania wezwania. Właściwe prawa i dopuszczalna odmowa zeznań zależą od statusu procesowego osoby i konkretnego pytania.

Podstawa prawna: Art. 119–123 kodeksu postępowania karnego.

Jeżeli świadek podczas przesłuchania zaczyna składać obciążające go zeznania, organ musi przerwać przesłuchanie i wyjaśnić prawa z art. 139 ust. 7. Dalsze gwarancje obejmują dostęp do obrońcy, pomoc prawną i tłumaczenie po spełnieniu odpowiednich warunków; odpowiadające reguły stosuje się do konfrontacji na podstawie art. 143 ust. 6–10.

Podstawa prawna: Art. 139 ust. 7–11 i art. 143 ust. 6–10 kodeksu postępowania karnego.